29.4.2008

Türkiye dahil 25 ülkeden 310 kişinin katıldığı kongreye sunulan “Yat Evi modelinin marinaları finansal açıdan rahatlatacağını belirtiliyor. Yat Evi’ni 10 metre uzunluğunda ve 4 metre enindeki bir tekneyi baz alarak geliştirdiğini belirten Demiroğlu modelini şöyle açıklıyor:  

“Bu durumda 40 metrekarelik bir bağlama yerine ihtiyaç doğar. Bağlama yeri sezonluk veya yıllık kiralanabilir, ya da satın alınabilir. Ben yatın bir eve, yat evine sahip olmayı öneriyorum. Burada en sağlıklı yöntem uzun vadeli kiralama olur. Kira sözleşme genellikle 25 ila 49 yıllığına yapıyor. Yat imalatı patlarken, yat yapımcıları müşterilerine bağlama yeri bulamıyor. İstinye’deki basit tonozlar bile marina fiyatlarından kiralanıyor. İstanbul’da 17 yeni marina projesi var. Bunlardan ÇED raporuna ulaşabildiğim Pendik marinasının yatırım maliyetinin 17 milyon avro, yatırım süresi 18 ay, işletme süresi 25 yıl, yat bağlama kapasitesi 700 ve kira ücretlerinin İstanbul’daki diğer marinalardan yüzde 25 ucuz olacağını öğrendim. Setur ve Ataköy’deki marina ücretlerin ortalamasını alıp yüzde 25 düşürerek bir hesap yaptım. Buna göre, Pendik marinasının 700 bağlamalık toplam yat evi gelirinin 29,6 milyon avroya ulaşacağını gördüm.”

5 Kat Karlı yatırım

Tüm bilgileri indirgenmiş nakit akış tablosuna taşıyıp, iki senaryo arasından da bir karşılaştırma yapan Demiroğlu şu sonuca varmış: “Yat evi geri dönüş açısından yıllık  kiralamadan daha hızlı ve 5 kat kârlı. Deniz turizminin gelişmesinde marinalar önemli. Marina yatırımlarına yönelik mevzuat iyileştirilmeli. Arz-talep dengesi gözetilmeli. Yat evi modeli uygulanacaksa, yasal altyapı ve tüketici yaklaşımı özenle incelenmeli. Tüketiciler için finansman olanakları araştırılmalı. Mega yat evi ve çekek evi dünyada örnekleri olan modeller. Devre marina ise benim özgün önerimdir. Burada da devre tatil sistemi ve yat evi modelinin bir birleşimi söz konusu. Bu çalışmayı Turizm Yatırımcıları Derneği, Marina Yatırımcıları Derneği gibi sektör örgütleriyle paylaştım. İlgiyle karşıladılar. Umarım yakın zamanda uygulama kapsamına alınır.”

20 bin marina var

Dünyada yirmi bin marina olduğunu, Bunların yaklaşık 14 bininin ABD’de olduğuna işaret eden Demiroğlu tezinde şu bilgileri veriyor: “Hollanda 800 marina ve Fransa 261 marina ile bu alanın öncü ülkeleri. 100 bağlama kapasitesine sahip her marina Fransa’da yarım ila 2 arasında, ABD’de 3 ve Hollanda’da 9 iş olanağı yaratıyor. ABD Great Lakes bölgesindeki her 100 yat bağlama 1 milyon dolarlık doğrudan gelir yaratıyor. Bu gelir 2 ila 3 arasında çarpan etkisi yapıyor. Ayrıca, yatçıların normal turistte 30 kat fazla harcama yaptıklarını da unutmayalım. Marinaların diğer bir katkısı da festival, regatta gibi etkinliklerle canlılık yaratmalarıdır. Türkiye’de halen 38 marina işletmede, 65’i de proje veya yatırım aşamasında. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Boğaz’da üç yüzer marina yapmayı planlıyor. 2023 Turizm Stratejisi kapsamında, 27 balıkçı barınağının da marina hizmeti verebilecek şekilde iyileştirilmeleri düşünülüyor. Bürokrasiden kaynaklanan bazı sorunlar yakında çözüme kavuşacağa benziyor.”