Turizm Yazarları ve Gazetecileri Derneği

Oda dolulukları % 5 puan artarken, gelirler ise % 45 düştü

Otel dolulukları ve odabaşı gelirlere ilişkin rakamlar açıklayan STR’nin altı yıllık verilerini karşılaştırmalı olarak inceleyen TUYED Ar-Ge’den Zafer Cengiz, 2018’de Türkiye’de ortalama oda doluluklarının yüzde 5 puan artmasına karşın, fiyat ve odabaşı gelirlerin ise yüzde 45 düştüğünü tespit etti.

Türk turizminin 2015 sonunda uçak, 2016 yılında ise darbe kalkışmasından dolayı ciddi sorunlarla karşı karşıya kaldığını hatırlatan Cengiz,  sektörün rakamlara dayalı Ar-Ge’den yoksun olduğunu söylüyor. Bir yandan turist sayısına ilişkin başarı öyküleri anlatılırken, diğer yandan turizmde gelir cephesinde kan kaybının devam ettiğini belirten Cengiz şunları söylüyor: “Mevcut durumu rakamlarla doğru ölçmek için, TÜROB’un her ay açıkladığı STR verilerini geçmişe dönük ve karşılaştırmalı olarak inceledim. Bu veriler, ülke turizminin gerçek durumunu görmek açısından hayati öneme sahip. Buna karşın STR analizlerinin piyasada yüzeysel değerlendirildiğine tanık oluyoruz. Oysa bu veriler, profesyonel analistlerin kurguladıkları standart analiz şablonları üzerinden yıllardır yapıldığı gibi, her geçen gün katılımcı otellerin sayıları da artıyor.”

“Dört alt bölgeye dağılan STR’nin 2003-2018 yıllarını içeren Türkiye otellerine ilişkin verileri incelendiğinde,  oda doluluklarının yüzde 5 puan arttığı, buna karşın fiyat ve odabaşı gelirlerin yüzde 45 düştüğü görülüyor” diyen Cengiz, açıklamalarını şöyle sürdürüyor: “İstanbul’da doluluk  yüzde 6 artarken, gelirler; fiyatlarda yüzde 53,4, odabaşında ise yüzde 50,4 düşmüş. Ankara’da doluluk  yüzde 4,4 artarken, fiyatlar yüzde 24,8 ve odabaşında yüzde 34,3 gerilemiş. Antalya’da doluluk yüzde 8,4 artmış, gelirlerde fiyat yüzde 21, odabaşında ise yüzde 3,6 artmış. Diğer bölgelerde doluluk  yüzde 5,8 artarken, gelirlerde fiyatların yüzde 22,5 ve odabaşında ise yüzde 33,3 düştüğünü görüyoruz.”

Bölgesel tespitler

Cengiz, incelediği veriler ışığında bölgesel olarak şu tespitleri yapıyor: “İstanbul’da performansın (krizler öncesi) 2014’ten itibaren düşmeye başladığı açıkça görülüyor. Ankara’da dolulukta yüzde 60 düzeyi korunmasına karşın, gelirlerde İstanbul’un gerisinde kalmış. Antalya’da dolulukta aşırı düşüşler yok ama,  odabaşındaki gelir artışı yüzde 3,6 seviyesini aşamamış. Türkiye ortalaması olarak: dolulukta yüzde 70’leri yakalamak ve gelirlerde 100 yüz düzeyinde sıçramaya ihtiyaç var. Fiyatlar da 130 Euro düzeyinden 100’e hatta 70’e düşülmüş durumda. Bu noktada her yörede kendine özgü tedbirlerin alınması gerekiyor. Odabaşında gelirlerde 85 Euro düzeyinden 65’e ve 40’lar düzeyine düşülmüş. Bu seviyelerin aşılabilmesi için işletme verimliliğinin yeniden kurulması gerekiyor.”