Turizm Yazarları ve Gazetecileri Derneği

Spor turizmi raporu

Spor Turizmi Raporu

tuyed-amblemSPOR TURİZMİ 182 MİLYAR DOLARLIK İŞ HACMİ YARATIYOR

 

Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, TÜSSİDE (Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü) ve Kültür ve Turizm Bakanlığı işbirliğiyle düzenlenen “Spor Turizmi Ortak Akıl Platformu Toplantısı” İstanbul´da gerçekleştirildi. 80 kişinin katıldığı toplantıya TUYED?i temsilen Eda Özsoy, Abdülkadir Yücelman, Attila Güvenç ve Hasan Arslan´dan oluşan bir heyet katıldı TUYED heyeti düzenleme komitesine Ar-Ge bölümü tarafından hazırlanan bir rapor sundu.

Çeşitli kurumların yayınlarının yanı sıra, Taner Tümerdirim?in de saptamalarından yararlanılarak hazırlanan raporu aşağıda dikkatinize sunuyoruz:

 

Spor; çağlar boyunca gerek bireysel ve gerekse toplumsal anlamda önem taşımış ?hareket eden? ve ? hareket ettiren? bir kavramdır.         Turizm ise, bireysel veya toplumsal olarak; insanları dil-din-ırk-cins ayrımı yapmaksızın, sosyal tercihlerine göre sınıflandırılan,  koordine eden; en kıt olanaklara rağmen olumlu anlamda yönlendirilebilen ortak bir tercihtir. Spor; kişiye öz disiplin, turizm ise akılcı bir davranış biçimi kazandırır.

 

Dünya turizm trendlerine bakıldığında, spor amaçlı seyahat sayısının hızla artmakta olduğu  görülüyor. Eskiden sadece spor kafilesi ya da spor takımı turizmi sayılan spor turizmi, bugün artık kitlesel bir özellik kazandı..

 

TUYED Ar-Ge?nin yaptığı araştırmalara göre,  Pekin?den önceki iki olimpiyadı düzenleyen Atina ve Sydney olimpiyat sonrasında yabancı turist sayılarında önemli artış yaşadı. Ülkemizden bir örnek vermek gerekirse, Türk Milli Futbol Takımının 2008 Avrupa Futbol Şampiyonasında gösterdiği başarı, Türkiye ve Türk turizminin tanıtımı için büyük katkılar sağladı..

 

Sadece Avrupa?da ve futbolda her yıl 500 bin kişi maçlar için seyahat edip, kişi başı ortalama 1.500 dolar civarında harcama yapıyor. Çeyrek final ve üstüne çıkan takımların şehirleri birkaç gün içinde önemli kazançlar elde edebiliyor.

 

Spor endüstrisi ve turizmi, satılan araç gereçleri, yapılan tesisler ve bunların işletim maliyetleri, organize edilen etkinlikler ve bu etkinliklerin ekonomik girdileri ( gişe-büfe gelirleri, katılım ?hakem ücretleri) açısından incelendiğinde, özellikle gelişmiş ülkelerin ekonomisinde önemli bir yer tutuyor.

 

Antalya?da her yıl binin üzerinde futbol takımı kamp yapıyor. Bunların önemli kısmı kış aylarında gelen Kuzey Avrupa ülkelerinin takımlarıdır. Ölü sezon için Antalya?daki tesislere önemli katkı sağlanıyor. Formula-1?in İstanbul turizmine yaptığı katkılar biliniyor. Formula-1 günlerinde İstanbul otellerindeki yatak fiyatları tavan yapmakta.

 

Paul Charbonneau?nun hazırladığı ?Spor Turizmi Gelişimi? çalışmasında spor turisti; günde 80 kilometrelik yol katedip, en az bir gece konaklayıp sportif bir etkinliğe oyuncu veya izleyici olarak katılan kişi olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla bu tür etkinliklerin tümü ?spor turizmi? kapsamında değerlendiriliyor.

 

Groningen?deki Hanze Üniversitesinden Tom Robinson?un ?Spor Turizminin Geleceği? çalışmasına göre, spor turizmi; dünya turizm pazarının yüzde 10?una sahip.

Uluslararası Spor Turizmi Konseyi?nin (STIC) yaptığı araştırma ise, sportif faaliyetlerin yılda 182 milyar dolarlık endüstri haline geldiğine işaret ediyor. Bu etkinlikler otellerde yılda 47 milyon gecelemeye neden oluyor.

 

Yapılan hesaplamalar konaklayan spor turistinin otel, yemek, giriş bileti ve diğer ihtiyaçları için günlük 180, günübirlik ziyaretçinin ise 50 dolar harcadığını ortaya koyuyor. Araştırmalara göre, ebeveynler amatör sportif bir etkinliği izlerken 85 dolar, çocukları ise 56 dolar harcıyor. Yılda 200 bini aşkın sportif etkinliğe sahne olan Kanada, bu etkinliklerden 2.4 milyar dolar gelir elde ediyor.

 

Yeni moda turist ?Spor? diyor

Spor turisti; spor yapmak için seyahat edenler, sportif etkinliği izlemek için seyahat edenler ve sportif bir programa katılmak için seyahat edenler diye üçe ayrılıyor. Dünya Turizm Örgütü?ne (WTO) göre, tüketicilerin kişisel tercihlerine uyan talepleri giderek artacak. Dağ bisikleti erkeklerin egemenliğinden çıkacak kadınların da ilgi alanına girecek.

 

WTO araştırmaları tatil tüketicisinin eğilimlerinde ciddi değişimler yaşandığını ortaya koyuyor. Yeni eğilimler, karşımıza ?yeni moda? diye bilinen turist tipini çıkarıyor. Yeni moda turizmci; uyanıp kendini aktif hale getirmiş, giysileri üzerinde, otelin dışına çıkan, yerel lezzetleri tadan, sporu seven ve özel ilgi alanları olup bunlara uygun programları araştıran kişiler olarak özetleniyor.

 

Özellikle Turizm tesislerinin sahip çıktığı, turistin tercih ettiği tüm dallar spor turizminin bir parçasıdır. Ancak bunlar tesisler tarafından ?Animasyon? adı altında sunuluyor. Bu konularda ciddi bir yasal düzenleme yapılamadı. Örneğin, pek çok yüzme havuzunda cankurtaran bulundurulması mecburi ise de denetim mekanizması olmadığından uyulmayan bir kuraldır.

 

Sportif faaliyetler otelin içinde ve dışında diye ikiye ayrılıyor. Otelin içinde bowling, oyun salonu, uçuş simülatörü, go-kart, okçuluk, masa tenisi, tenis, squash, voleybol, basketbol, dart ve tırmanma duvarı olarak sayabiliriz.

Otelin dışında ise golf, ATV yarışı, jeef safari, rafting, kanoying, dağ bisikleti, motor, araba yarışı, futbol, olta balıkçılığı, dalış, futbol, formula yarışları, off-road, triatlon, maraton, rally şampiyonaları, karate, tekvando, boks, atletizm, kürekçilik, yelkencilik, dağcılık, yamaç paraşütü, çim kayağı, binicilik, trekking, kayak, heliski gibi etkinlikler düzenlenebilir.

 

AB?de, hiç kimse bir kulübe üye olmadan spor yapamaz. Üye olmak istemesi halinde de ona üye olmak istediği branşla ilgili bir seminerden geçmesi zorunlu tutulur. Bu nedenle ülkemizde kulüp ve derneklere üye olma sayısı son derece az, AB ülkelerinde ise fazladır.

Örneğin Hollanda?da su sporları kulübüne üye olmayan hemen-hemen yok gibidir.  Kişilerin ortalama 15?e yakın dernek veya kulübe üye olduğu görülmektedir.

 

Hiçbir kulüp tek başına bir çok branşı içermiyor. Atçılıkta, Yatçılıkta ayrıdır. Ortak paydaları Top diye Voleybol ile Basketbol ayni kulübün bünyesinde yer alıyor. İhtisaslaşmaya gidilmiştir. ?Spor Turizmine konu olan alanlar? dendiğinde,  aklımıza daha çok; kayak pistleri, oteller, Milli Parklar, deniz kenarlarındaki koylar, ormanlar gelmektedir.

Bu gibi alanların korunmasına yönelik yasalar var iken, kullanılmasına yönelik  yasalar mevcut değildir.

 

Spor turizminin yararı turist getirmekten ibaret değildir. Spor turizmi aynı zamanda önemli bir tanıtım aracıdır. Bunun en son örneğini geçtiğimiz günlerde İstanbul?da yaşadık. Akdeniz?in en büyük açık deniz yelken yarışı olan Cap İstanbul Nice?den başlayarak İstanbul?da tamamlandı. 1700 millik bu yarışa sadece 29 yarışçı katılmasına rağmen, dünyanın prestijli yelken çevrelerince yakından izlendi. Bu açıdan Türkiye için önemli bir tanıtım desteği sağlandı. Bize göre, bu tür yarışların daha fazla organize edilmesi gerekiyor.

 

 

İşbirliği şart!

Spor Turizminin geliştirilmesi için paydaş kurumlardan birisini Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) oluşturuyor, MEB, Halk eğitim merkezleri ve Turizm Meslek liseleri ile önemli bir ihtiyacı karşılıyor. Bunların ders programları sadece Turistik İşletme belgeli otellerin işletim sistemleri ile ilgili olarak düzenlenmiş.

        

Oysa spor turizminde konu olan misafirhane, pansiyonculuk, sporcu konakları kamp alanı ve tesisleri ile ilgili istek ve ihtiyaçlara yönelik eğitim programları mevcut değildir.

Öncelikle eğitilmiş personel ihtiyacının bu kaynaktan sağlandığı dikkate alınırsa MEB?in bu konuda taraf olması sağlanmalı. Üniversiteler ise Spor Bölümlerinde çeşitli aktiviteler düzenleyen kulüpler dışındaki tesisler için Antrenör, monitör ve yardımcı personel yetiştirilmesi hizmetini vermesi bakımından dikkate alınmalı.

 

Turizm bakanlığının Turizm; Spor Genel Müdürlüğünün ise Spor etkinlikleri bakımından oluşturulacak karma heyetler ile ?denetçi? yetiştirmesi, bunları ihtiyaç duyulan bölgelere göndererek denetimleri yaptırması sağlanmalıdır. 

 

Spor Turizmi?nin bir parçası da en az onun kadar hareketli olan Gençlik Turizmidir. TUYED üyesi ve aynı zamanda Mudanya Yelken Kulübü Başkanı Taner Tümerdirim, yurt dışında katıldıkları gençlik, izcilik, dağcılık, kayak ve yelken etkinliklerinde, binlerce çocuk ve gencin bir araya getirildiği merkezi kamplarla tesisler gördüklerini söylüyor.

Latin Amerika ülkesi Şili?de bile 32 bin  çocuk ve genç (12-16 yaşlara mensup 116 ülkeden)  katılımcılar büyük bir destinasyon gerçekleştirildiğini vurgulayan Tümerdirim, ?Hem de hiçbir aksaklık olmadan gerçekleşti. Hollanda, Fransa, İngiltere ve Norveç gibi ülkelerde bu rakamların 3 ila 5 bin arasında değiştiğini biliyoruz. Her kentin önemli bir gençlik hareketi olan bu tür etkinliklerin yapılması için  üç yıllık hazırlık dönemleri yaşandığını tespit ettik.

Türkiye dağları, akarsuları, orman ve deniz kenarlarındaki tarihi, turistik değerleri ile bu konularda biçilmiş kaftandır. Dünyadaki ekonomik kriz insanların vazgeçilmez tutkusu olan spor gezi merakını gölgelemeye yetmez. Bu nedenle Spor Turizmi ülkemizin geleceğindeki yerini almalıdır? diyor.

 

Spor turizmini geliştirecek 10 adım:

 

  • Vizyon oluşturmalı
  • Fırsatları tanımlamalı
  • Eylem planı hazırlamalı
  • Stratejiyi yapıp sonuçlandıracak işbirliklerini kurmalı
  • İş planı ve izlenecek yol haritası çıkarılmalı
  • Etkinliklerin ?Neden-Nasıl? çözümlerine yardımcı olunmalı
  • Etkinliklerin hedef ve yönünü özlü olarak tanımlamalı
  • Organizasyonlarda her mevkinin yapısı ve görevi net olarak tanımlanmalı
  • Zaman çizelgesini yapıp, izlenecek yolu adım adım saptamalı
  • İhtiyacı karşılayacak ayrıntılı bir bütçe yapısı oluşturulmalı